UC-CIPO igaragaza ko umuco ugizwe n’ibice bitanu by’ingenzi, ari byo bifasha mu gusigasira ubutunzi bwa 25.321 buherereye mu bihugu 269 n’uturere dutandukanye bw’Isi bugenda bukwirakwizwa kuva ku bwoko kugeza ku bwoko.
Si umwihariko, si umuco cyangwa se imyambarire, ni abantu bafite izina, ururimi, amateka n’imyemerere ihoraho mu bihe binyuranye.
Ni umuryango ugaragaza ko ari umwe, aho iby’ingenzi ni “twe”: ni itsinda ry’abantu rizwi kandi rifite izina ry’abanyarwanda.
Ijambo ry’indirimbo rihabwa n’abanyamuryango bayo, atari imvugo itangwa na bamwe mu banyamahanga.
Ururimi rufite amateka y’umuco; iyo rwabuze, indangamuntu ihita ibura.Ururimi ni umurage w’umuco, ni ukuvuga ko rugira amateka atandukanye n’andi moko.
A history, ancestry, homeland or founding story that ties the community across generations.
Imiterere y’isi, ubukristu n’amabwiriza y’imyitwarire afasha umuryango mu buzima bwe no mu migambi ye.
Ibikorwa by’ubuzima: ivuka, ubukwe, urupfu, iminsi y’umwaka, umuganura, ibirori… ni ryo rythme rishyira mu gaciro umwaka n’igihe cyose.
Iva ku babyeyi berekeza ku bana, umuyobozi ageza ku mwana w’umuhungu, umukecuru ageza ku mukobwa.
Imibereho mu gihe.Imico ihoraho, ntabwo ari igihe cy’umwaka, si isoko cyangwa umurimo.
Ibintu bitanu ni byo by’ingenzi: ni byo bituma umuryango uhinduka umuco. Iby’ibanze ni uko imikorere y’umuco igaragara ku isi mu buryo butandukanye, nko mu mideli, mu muziki, mu biribwa, mu myambarire, mu buhanga, mu ndimi n’ahandi. UC-CIPO ikoresha ibyo by’ingenzi kugira ngo imenye neza umuco wa buri gihugu, igaharanira ko uwo mutekano uhoraho.
