Urartu
Erebuni, 782 mbere ya Kristo, ku musozi wa Yerevan, n’ibisasu by’amabuye biherereye hafi y’Ikiyaga cya Van.
UNITED CULTURES CENTER ARMENIA
IGIHUGU CYA ARMENIA · UBURYO BW’IMYAKA
Inyandiko y’imishinga ivuga icyo iki kigo kigomba kuba gifite, ari naho bifata isura yayo: ubukerarugendo bw’Armenia ubwayo, ibyumba byacyo, ibikoresho n’indangagaciro zacyo, ni byo bakoresha nk’urugero mu gukora iyi Centre Armenia.
ECHMIADZIN
Plan central, tambour et cône, en tuf.
Yerevan · 1924
Plan radial na colonnades za tuffeau.
KHACHKAR
Igishushanyo cy’ibuye kuri buri ruhande rw’inzu.
U Rwanda rukoresha ibiti mu kubaka, ni na ko bimeze kuva mu kinyejana cya 4. Itorero ry’Abatutsi, rya kera rizwi nka Kiliziya ya Urartu, ni ikimenyetso gikomeye cy’ubukerarugendo bw’u Rwanda: iriho imihanda myinshi, ifite kuguruka kuri tambour, yubatswe muri tufe y’amabara y’umuhondo, umukara n’umutuku, ifite ku madirishya yaryo inkomoko mu misozi miremire y’ibirunga. Echmiadzin, Geghard yakoreshejwe mu ibuye, Haghpat na Sanahin, n’ibisasu bya Zvartnots ni bimwe mu bice by’umurage w’isi.
Yerevan ni umujyi w’umutuku, watangiye kubakwa mu 1924 n’uwitwa Alexander Tamanian ku buryo bwa radial. Yaje gutunganywa mu myaka ya nyuma y’ubukoloni bw’Abasoviyete. Ifite imihanda myinshi ikomeye, ibiro by’ibiro bya perezida, ibiro bikuru by’igihugu, n’ibitaro bikomeye.
Ku bijyanye n’ikibuga cy’u Rwanda mu Mujyi wa Yerevan, umuhanga w’ubwubatsi akoresha idini ry’inyenyeri ku ntebe yayo, khachkar, igisenge cy’umutuku ndetse na Yerevan ya Tamanian.
Erebuni, 782 mbere ya Kristo, ku musozi wa Yerevan, n’ibisasu by’amabuye biherereye hafi y’Ikiyaga cya Van.
I katedarali ya Echmiadzin yo mu mwaka wa 301 yubatswe inshuro ebyiri mu mwaka wa 483; amadini y’i Hripsime na Gayane; rotunda y’i Zvartnots, mu kinyejana cya 7.
Haghpat na Sanahin, mu kinyejana cya 10 kugeza ku cyenda n’icyenda; Geghard yubatswe mu ruzi; Noravank, Tatev; amashami ya khachkar ya Noratus.
Umurwa mukuru w’igihe c’ubutayu bwa Sahara, ubu uri ku mupaka, ni umujyi w’imiryango irenga ibihumbi.
Kuva mu 1924, umushinga wa radial, Place de la République, l’Opéra, byose mu tufe itukura n’imitako y’Aba-Arméniens.
Igishushanyo mbonera cy’inzira y’amabuye i Yerevan mu myaka ya za 1980, cyarangiye nk’ikibuga ca Cafesjian.
Ibiti by’amabuye y’agaciro bifite ibara ry’umutuku, umukara n’icyatsi, byakoreshejwe mu kubaka buri nzu.
Igitaka cy’umutuku gifite imizi n’imisozi miremire.
Muriro w’igihe c’ubutayu bwa zahabu n’amabuye y’agaciro yakoreshejwe mu gushushanya imihanda.
Khachkars, amadirishya n’imirongo y’amadirishya mu bwoko bwa relief.
Amazu y’ubutaka ameze nka flat roofs mu murenge wa glkhatun.
Uburyo bw’imihanda, inyenyeri ku ntebe, idirishya rinini: ni umuco w’Aba-Armeni.
Ingoro y’ibiro by’urukiko imeze nk’igikoni yashyizwe ku matorero ya monastère.
Igikoresho c’ibuye ry’uruhushya, ni stele yuzuyemo uruhushya rufite umurongo w’amabara atandukanye.
Imitako y’amadirishya atandukanye ku bicurangisho.
Amazu y’i Tamanian n’amadirishya ameze nk’ibirenge mu tufe.
Umurongo, ibiti by’ibishyimbo n’ibiti by’urutoki mu kibuye.
Katedarali y'iwabo w'itorero ry'Abaarmenia.
Itorero n’imiryango y’abapadiri icukurwa mu mwamba, Umurage w’Isi.
Monastères fortifiés de Lori.
Ingoro y’ingoro ya Rotunda, mu kinyejana cya 7.
Abapadiri mu migezi yabo.
Inzu z’amabuye y’ibara ry’ubururu za Tamanian.
1933, mu mujyi wa Kigali.
Igishushanyo mbonera cy’umujyi n’ibiro bya perezida ku musozi.
Ibitabo by’inyandiko zo mu 1957.
Iyi ni inzu y’umudugudu isanzwe, ifite interineti n’umuriro w’amashanyarazi.
Ibiro bibiri by’amabuye y’ibara ry’ubururu bifite balkons.
Imiryango y’ubusitani imeze nka tuff yo mu kinyejana cya 20.
Ingoro y’ibwami ya Urartia.
Ingoro ndangamurage y’amateka yo mu kinyejana cya 19
Hagpat, Sanahini na Tatev.
Indangamuntu: Wikipedia, Architecture of Rwanda, banki y’inspiration y’umuhanga mu bukerarugendo, imwe ku gihugu.
